اگر محبت یک مادر به فرزندش آنقدر پررنگ شود که همسر احساس کند جایی در زندگی او ندارد، باید چه کرد؟ آیا مقابله با مادر همسر میتواند فاصلهها را کم کند یا نتیجهای کاملاً معکوس خواهد داشت؟ یک مشاور خانواده با بررسی این موقعیت، از سه گام میگوید که میتواند بدون ورود به جنگ خانوادگی، رابطه زوجین را دوباره به کانون توجه بازگرداند.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ورود به درگیریهای خانوادگی، چه آشکار و چه پنهان، معمولاً نتیجهای جز فرسایش روابط و زیان هر دو طرف ندارد. راه عبور از چنین شرایطی، بهجای تلاش برای کنترل والدین، تمرکز بر تقویت رابطه زوجین و ایجاد مرزی درست میان محبت مادرانه و عاطفه همسرانه است.
همپوشانی در محل کار، محل سکونت و روابط عاطفی خانوادگی، یکی از چالشهای پیچیده زندگی مشترک به شمار میرود؛ مسئلهای که اگر بهدرستی مدیریت نشود، ممکن است به کمرنگ شدن توجه عاطفی به همسر و فرزند منجر شود.
شناخت راهکارهای مواجهه با این وضعیت اهمیت زیادی دارد؛ چراکه میتواند زوجین را از گرفتار شدن در تقابل مستقیم و درگیریهای فرسایشی خانوادگی دور کند و الگوی مناسبی برای مرزبندی محترمانه در اختیار آنان قرار دهد.
بنابر روایت حوزه، در ادامه، پاسخ تفصیلی حجتالاسلام رضا یوسفزاده، مشاور و کارشناس خانواده، به پرسشی درباره این موضوع ارائه میشود.
سؤال:
مادر همسرم محبت زیادی به همسرم دارد و این محبتهای افراطی باعث شده است همسرم نسبت به من و فرزندمان توجه کمتری داشته باشد. با توجه به اینکه ما در یک ساختمان زندگی میکنیم و همسرم نیز با والدینش شغل مشترکی دارد، چه رویکردی باید در پیش بگیرم؟
پاسخ:
این موضوع را میتوان از سه جنبه بررسی کرد:
. اشتغال مشترک
. مجاورت مکانی و محل سکونت
. روابط و پیوندهای عاطفی
نخستین نکته این است که قبل از هر اقدامی باید ریشه مسئله را بشناسیم. یعنی ببینیم چرا ممکن است یک مادر نسبت به فرزند خود محبت افراطی داشته باشد.
برای حل این مسئله، ابتدا باید روشن کنیم که وقتی از «محبت افراطی» صحبت میکنیم، دقیقاً چه رفتاری مدنظر ماست. آیا اساساً محبت مادر به فرزندش افراطی محسوب میشود؟
اگر مادر به فرزند خود محبت میکند، باید بررسی کنیم این محبت چه آسیبی ایجاد کرده است.
آیا این رفتار باعث شده میان من و همسرم فاصله ایجاد شود؟
در حالی که محبت مادرانه از جنس محبت همسرانه نیست که تصور کنیم یکی جای دیگری را میگیرد. بنابراین اگر فرد با این رابطه وارد مقابله شود، احتمال دارد نتیجه برعکس شود؛ یعنی همسر بیشتر به سمت مادر خود گرایش پیدا کند و از همسرش فاصله بگیرد.
چرا چنین اتفاقی میافتد؟
زیرا ممکن است همسر اینگونه برداشت کند که همسرش با مادر او مشکل یا دشمنی دارد. پس راه درست چیست؟
گفتوگو بدون قضاوت
لازم است با همسر گفتوگو شود، اما بدون متهم کردن یا قضاوت کردن. فرد باید بهجای حمله به مادر همسر، احساس خودش را بیان کند.
برای مثال میتوان گفت:
«من احساس میکنم چون مادرت خیلی به تو محبت میکند ــ دستش درد نکند، بالاخره تو فرزند او هستی و طبیعی است که دوستت داشته باشد ــ اما احساس میکنم این محبت باعث شده میان ما فاصلهای ایجاد شود. آیا تو هم چنین احساسی داری؟»
در این نوع گفتوگو، فرد بهجای متهم کردن مادر همسر، درباره احساسی که در رابطه خود تجربه میکند صحبت میکند.
تغییر نقطه تمرکز
نکته مهم دیگر این است که شرایط موجود را بپذیریم و براساس همان شرایط حرکت کنیم.
وقتی محل زندگی، محیط کار و بخش زیادی از ارتباطات همسر با خانواده او گره خورده است، بهجای اینکه تمام تمرکز خود را روی این موضوع بگذاریم که «مادرش این رفتار را نکند تا رابطه ما بهتر شود»، باید سؤال دیگری را مطرح کنیم:
من چه کاری میتوانم انجام دهم تا رابطه خودم با همسرم گرمتر و عمیقتر شود؟
یعنی بهجای درگیر شدن با طرف مقابل، تمرکز اصلی را روی رابطه دونفره خودمان قرار دهیم؛ آن هم با در نظر گرفتن شرایطی که اکنون در آن زندگی میکنیم.
محبت مادرانه اساساً قابل مقایسه یا رقابت با محبت همسرانه نیست؛ زیرا این دو، جنس و احساس متفاوتی دارند.
البته نمیتوان انکار کرد که گاهی برخی مادران و حتی برخی پدران، پس از ازدواج فرزندشان، برای حفظ نفوذ عاطفی خود بر او، رفتارهایی از این جنس نشان میدهند.
گاهی این محبت افراطی همراه با دخالت و اثرگذاری در زندگی فرزند است و باعث میشود او نتواند به اندازه کافی مستقل شود و زندگی خود را از خانواده اصلی جدا کند.
این مسئله قابل پذیرش است؛ اما باید توجه داشت که مخاطب ما با شرایط مشخصی روبهروست: خانه و زندگی او با خانواده همسرش در یک مکان قرار دارد و همسرش نیز با والدین خود کار میکند. بنابراین راهکار باید متناسب با همین شرایط و بهصورت تدریجی اجرا شود.
تقویت روابط با خانواده همسر
گام دوم این است که رابطه خود را با خانواده همسر مثبتتر و محترمانهتر کنیم و اجازه ندهیم دو جبهه در برابر یکدیگر شکل بگیرد.
همانطور که بارها در برنامههای مختلف گفتهام، جنگ خانوادگی، جنگی باخت-باخت است و در آن برندهای وجود ندارد.
بنابراین باید تلاش کنیم این درگیری را کاهش دهیم؛ چه درگیری مستقیم و آشکار و چه اختلافهایی که در لایههای پنهان شکل میگیرند.
یعنی بهجای اینکه در مقابل فرد و در حضور او چیزی بگوییم و سپس پشت سرش گلایه و اعتراض کنیم، باید از شدت این تنشها کم کنیم.
وقتی چنین اختلافهایی کاهش پیدا کند، میزان دعوا و اصطکاک نیز پایین میآید و در نتیجه، امکان بهبود روابط و حرکت تدریجی به سمت استقلال بیشتر خانواده فراهم میشود.
سه گام برای مدیریت این شرایط
۱. گفتوگوی بدون قضاوت
بهجای متهم کردن والدین همسر، درباره احساسات و تجربه خود صحبت کنید. با لحنی محترمانه نشان دهید که ضمن قدردانی از نیت خیر خانواده همسر، بهعنوان یک زوج به زمان، توجه و فضای بیشتری برای تقویت و استحکام خانواده کوچک خود نیاز دارید.
۲. تغییر تمرکز و حرکت در دو جبهه
بهجای اینکه بخش عمده انرژی خود را صرف تغییر رفتار والدین همسر کنید، تمرکز اصلی را روی گرمتر کردن رابطه عاطفی با همسر قرار دهید. رابطهای که میان زوجین شکل گرفته و استحکام پیدا میکند، میتواند بهصورت طبیعی در برابر بسیاری از تأثیرات بیرونی مقاومتر شود.
در کنار آن، لازم است ارتباط با خانواده همسر نیز بر پایه احترام، مثبتنگری و پرهیز از تقابل مدیریت شود.
۳. پرهیز از منازعات خانوادگی
همواره باید به خاطر داشت که جنگ خانوادگی رویکردی باخت-باخت است. بنابراین با کاهش تنشها، چه در برخوردهای مستقیم و چه در رفتارهای غیرمستقیم و پنهان، میتوان میزان اصطکاک را کاهش داد و فضای مناسبتری برای شکلگیری استقلال تدریجی خانواده ایجاد کرد.
مشکل، محبت نیست؛ شیوه مدیریت آن است
بررسی دقیق این مسئله نشان میدهد که مشکل اصلی، وجود محبت میان مادر و فرزند نیست، بلکه نحوه مدیریت این محبت در ساختار روابط خانوادگی است.
نکته مهم این است که تقابل مستقیم و درگیری با این پیوند عاطفی، راهکار مناسبی برای حل مسئله نیست؛ زیرا چنین واکنشی میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و حتی باعث شود همسر بیش از گذشته به سمت والدین خود متمایل شود و فاصله و تنش میان زوجین افزایش پیدا کند.
برای دانلود و شنیدن صوت اینجا کلیک کنید.
کد مطلب 2276279
-
محبت مادرانه چه زمانی به دخالت در زندگی مشترک تبدیل میشود؟
-
سواد خانواده |«اقتدار عاطفی» چیست؟ کلید تربیت کودکانی هوشمند، خلاق و مسئولیتپذیر
-
از یک قطره تا بازگشت به سوی خدا؛ انسان برای چه آفریده شده است؟
-
احکام شرعی | آیا به خانه اقساطی خمس تعلق میگیرد؟
-
کشف مسجدی ۱۴۰۰ ساله در عربستان؛ رازهای یک محوطه تاریخی در دل الباحه + تصاویر